Realismo, Arquitectura do S. XIX e Impresionismo: Guía de Arte

Realismo, Arquitectura do S. XIX e Impresionismo

REALISMO: este desprázase do Romanticismo. Tivo a súa orixe en diversas causas: o fracaso das revolucións de 1848, o avance da industrialización e o avance da ciencia. Os artistas víronse influídos por isto e buscaron unha estética máis realista. Describían fielmente a realidade da súa época.

Tema común: temas cotiáns e de traballo, crítica social das condicións do proletariado e os campesiños, representación da realidade.

Obras:

• Vagón de tercera clase – Courbet / Daumier
• El Ángelus – Millet (dureza do traballo, só dúas persoas e malas ferramentas)
• Enterro en Ornans – Courbet (vense todas as clases sociais)
• Los picapedreros – Courbet
• El estudio del pintor – Courbet (tipos sociais)
• España, Padilla (a arte saíase pouco das normas, pouco arriscado). Ex: Juana la Loca.

Escola de Barbizón: Francia, cores pastel, captan a realidade e pintan ao aire libre (plein air). Céntranse na paisaxe, con grandes paisaxistas. Ai­slanse das duras circunstancias da vida e non teñen trasfondo crítico. Precedente do Impresionismo no tema. Destacan Corot (Natureza salvaxe, con gran preocupación por crear volume empregando o sombreado) e Rousseau.

Arquitectura do S. XIX

Historicismos: búscase no pasado o estilo que tivera máis éxito. Francia e Gran Bretaña: neogótico. España: neorrománico, neomudéjar, neomozárabe… Aparecen novos materiais, como o ferro e o vidro, que se usan de forma funcional, mais estéticamente seguen vinculados ao pasado (pedra…).

Viollet-le-Duc decide limpar todas as catedrais de Francia dos demais estilos artísticos para facelas totalmente góticas, polo que se restauran os edificios. Aparecen elementos exóticos e indios árabes (Gran Bretaña, non España).

Obras:

• Parlamento de Londres: Charles Barry e Augustus Pugin, neogótico. No inglés non se busca tanta altura como no francés.
• Ópera de París, Garnier: eclecticismo, mestura de estilos distintos (columnas-oco-columnas-oco), finais do Renacemento. Neste non se usaban frontóns semicirculares, senón triangulares; no Barroco o frontón triangular transfórmase nun semicircular.
• Congreso dos Deputados: neoclásico, a arte de Grecia úsase para os edificios de poder (Ponciano Ponzano).
• Igrexa de Las Ventas de León: neomudéjar (a arte mudéjar é a que fan os cristiáns en territorio musulmán).

Arquitectura do ferro: déixanse estes materiais á vista. É unha arquitectura funcional, limpa de decoración. A aparición do ferro permite estruturas máis lixeiras, polo que non se sustentan con muros grosos. Úsase o vidro e engádese o ascensor, que innova no mundo da construción. Ex: Torre Eiffel, Gustave Eiffel.

Escola de Chicago: en Chicago hai un incendio que leva á reconstrución da cidade. Óptase polos novos materiais. O prezo do solo sube, polo que se aproveita a altura construíndo rañaceos. Ex: Louis Sullivan. Palacio de Cristal do Retiro: estrutura metálica + cristal.

Impresionismo

Aparece a finais do S. XIX, movemento pictórico que representa os efectos cambiantes da luz sobre a superficie dos obxectos. Subórdinase a forma á cor. Precedentes: Velázquez e Goya (en técnica), os paisaxistas e a Escola de Barbizón (en tema).

Características: pintura máis espesa, cadros rugosos deixando pegotes. Intentan plasmar a luz, empregan a auga para xogar cos reflexos (estanques, mar…). Cores puras en tons pastel. Saen ao exterior a pintar porque aparecen os tubos de pintura (au plein air, ao aire libre). Pincelada rápida: tratan de plasmar a visión do ollo. Nese momento avanzaban as teorías da óptica e para ver a obra hai que situarse a certa distancia. En temática non hai homoxeneidade, aínda que resaltan as paisaxes.

O impresionismo chocou moito e non gustou. Por iso non aceptaban aos impresionistas para expor nos Salóns Oficiais, e crearon o Salón dos Rexeitados para expor. Un crítico de arte que visita o salón ve Impresión, sol naciente, de Monet, e cualifícao de impresionista cun tono despectivo, o que lle dá nome ao movemento.

A fotografía influíu na arte contemporánea, pois representa a realidade tal e como é; por iso a pintura rompe estes esquemas e faise máis orixinal.

Obras:

• Manet, antecedente do Impresionismo: La Olympia, Almorzo sobre a herba
• Monet: Impresión, sol naciente; Nenúfares. Pinta a mesma catedral varias veces en diferentes momentos do día.
• Sisley: Inundación en Port-Marly; busca representar os reflexos na auga e as nubes.
• Renoir: El Moulin de la Galette, La repetición; xoga cos reflexos da luz que se filtra polas árbores.
• Degas: La clase de ballet; técnicamente impresionista, temáticamente céntrase en bailarinas de ballet.
• Pissarro, Morisot.

Postimpresionismo

Tamén chamado Neoimpresionismo, é unha serie de movementos que xorden do Impresionismo a finais do S. XIX. Inspírase no Impresionismo, pero quere superalo. É unha pintura rupturista que pretende arriscar. Son obras con moita cor, mais cada autor toma un camiño distinto. En 1886 ten lugar a última exposición impresionista.

Características: fragmentación da pincelada, emprego das leis ópticas, busca da rigorosidade científica (precisión matemática), fusión óptica. Divisionismo: división da pincelada, cores puras con toques soltos. Os autores máis avanzados son iniciadores das vangardas do S. XX.

Van Gogh: fillo dun pastor protestante, holandés. En 1886 viaxa a París e entra en contacto co impresionismo. Ve as cores de forma expresiva; a realidade en función do seu estado de ánimo; violencia das cores xustapostas. Non vende obras en vida e non se entende no seu momento. Busca a linguaxe simbólica da cor.