Usos de SE e QUE em Galego: Guia Gramatical

Pronome SE: Pronome persoal

Reflexivo: verbos pronominais conxugados en 3ª persoa que só admiten construción reflexiva. O neno queixase.

Verbos que varían de significado según sexan ou non pronominais: Hoxe acordaron cedo / Hoxe acordáronse cedo de que era teu aniversario.

Pasiva reflexa, impersonais e recíprocas.

SE como conxunción

Completiva: Quero saber se rematastes.

Comparativa: Chegou tan canso como se viñese andando.

Condicional: Irei á praia se me dá tempo.

QUE como pronome

Pronome relativo, interrogativo ou exclamativo.

QUE como conxunción

Completiva: Din que cada vez se controla máis iso.

Causal: Vitor vai vir, que me chamou.

Final: Avisoume que lle trouxese a louza.

Disxuntiva: Que acepte, que non acepte.

Locucións conxuntivas: en caso de que, a pesar de que, de modo que, por máis que, a fin de que.

Funcións sintácticas: complemento directo; suplemento (验证 con falar de, lembrarse de, etc.); complemento indirecto; complemento circunstancial; complemento agente; complemento predicativo (modifica o suxeito); atributo (con ser, estar e parecer).

Perífrases: temporais (futuridade); modais (obriga, hipótese ou probabilidade); aspectuais (imperfectivas, perfectivas, incoativas, terminativas, reiterativas); pasiva.

Modo e tempo: presente (-o); copretérito (-ba- ou -ía-); pretérito; futuro (-r-); antepretérito (-ra-); postpretérito (-ría-); presente de subxuntivo (depende do verbo); pretérito de subxuntivo (-se-).

Cultas: N/L intervocálico; comeza por CL; se hai CL ou CT; se é esdrúxula.

Se se engaden letras = vulgarismo.

Nesta xeración de narradoras pódense sinalar os seguintes trazos comúns: protagonismo feminino; a reivindicación de figuras femininas históricas ou contemporáneas; o cuestionamento dos valores patriarcais e dos roles tradicionalmente asociados á muller.

Xunto a elas, no século XXI téñense dado a coñecer outros narradores:

Manuel Portas (1960), con Denso recendo a salgado (2010) ou Un dedo manchado de tinta (2011).

Xabier Quiroga (1961), con Atuado na Braña (2002) ou O Cabo do Mundo (2009), que repasa os sucesos da Guerra Civil.

Marcos Calveiro (1968), con novelas de ambientación histórica: Festina lente (2008) e Settecento (2010).

Domingo Villar (1971), quen con Ollos de auga (2006) e A praia dos afogados (2009) retoma a novela policíaca.

Sechu Sende (1972), con Orixe (2004) e Made in Galiza (2007), onde reflexiona sobre a situación da lingua galega.

Pedro Feijoo (1975), coas exitosas Os fillos do mar (2012) e A memoria da choiva (2013).

Diego Ameixeiras (1976), con Baixo mínimos (2004) ou Tres segundos de memoria (2006), narrativa urbana de trasfondo realista.